GEZICHTSVERLIES #2
Het concentratiekamp Buchenwald lag op een mooie heuvel. Midden in het kamp stond de ‘befaamde’ eik die met Goethe werd geassocieerd. Of vóór de Tweede Wereldoorlog was het kamp Natzweiler een liefelijke plek bekend voor wandelingen of om te skiën.
Dit zijn een aantal historische en ‘contradictoire’ feiten en gegevens die de schilder-dichter Jan Vanriet fascineren.
Met zijn nieuwe tentoonstelling ‘Gezichtsverlies #2’ in galerie De Zwarte Panter brengt hij dan ook een thematisch vervolg van de tentoonstelling ‘Meikever vlieg!’, die in 2008 in de galerie plaatsvond. Deze tentoonstelling toont ook een nieuwe reeks tekeningen en aquarellen, en is op die manier een mooie aanvulling op Vanriets tentoonstelling ‘Closing Time’, die nog tot 3 oktober in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van Antwerpen te bezichtigen is.
We zien een aantal portretten van gedeporteerden uit de Dossinkazerne, die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog in Mechelen bevond. De onderwerpen existentiële eenzaamheid, deportatie, vlucht, noodlot, dood en vernietiging blijven een constante in zijn werk. Met als rode draad steeds het menselijk onvermogen, het menselijke tekort. Of zoals Vanriet zelf stelt: ‘De natuur als getuige van het onheil dat de mens aanricht.’
Naast de portretten worden ook een aantal landschappen – meer bepaald wat door Stefan Hertmans wordt omschreven als paysage moralisé: landschappen die door conceptie, tekentaal en vormgeving een morele lading hebben gekregen – aan de portretten gelinkt. Het zijn beladen locaties die herinneren aan de kampen van destijds. Zonder al te expliciet te zijn, zonder de suggestiviteit uit het oog te verliezen, verraden minieme details, allerhande tonaliteiten en kleurgebruik de gruwel en dreiging – die dat wat ‘onschuldig’ lijkt telkens weer overspoelen.
De verf wordt bij Vanriet steeds beredeneerd, nooit uitbundig of pastueus aangebracht. De act van het schilderen alterneert met het getekende of het tekenen. Ondanks de stilistische, formele verscheidenheid van zijn oeuvre (dat bijvoorbeeld nu eens filmisch-concreet, dan weer abstract-beladen is) is de hand en de adem van de schilder steeds herkenbaar. Vanriets oeuvre vormt een zeer consistent geheel en bevat een maatschappijkritische ondertoon: denken we bijvoorbeeld maar aan de suite van mensen die stoetsgewijs lijkt te vertrekken naar een onbekende toekomst, naar iets wat ze niet kunnen vermoeden. Hun individualiteit en de gelaatstrekken zijn verdwenen en opgelost in de abstractheid van de compositie, gaan op in dat wat Paul Celan ‘de Zwarte Aarde’ noemt: zijn eigen herinnering aan zijn door de Nazi’s vermoorde moeder. Het is alleen de herinnering en, in casu, de gestalte in verf die hen kan behoeden voor de vergetelheid.
Inge Braeckman
Nick Andrews l Michael Bastow l Fred Bervoets l Michel Buylen l Hugo Claus l Jan Cox l Jan Decleir l Benjamin Demeyere l Etienne Desmet l Dr. Hugo Heyrman l Frans Heirbaut l Marc Kennes l Guy Leclercq l Daniel Locus l Frank Maieu l
Mugo l Pjeroo Roobjee l Herman Selleslags l Roger Van Akelijen l Jan Vanriet l Marcel van Maele l Dirk Vermeirre l
Frank Wagemans l Ysbrant .17 l Frieda Van Dun l Atelier Vera Vermeersch l Raymond Minnen l André Stas l
Van de aanklikbare namen kunnen de voorbije exposities vanaf januari 2011 nog worden geraadpleegd.
GALLERY ARTISTS
Jan Vanriet, geboren in Antwerpen op 21 december 1948 is schilder, graficus, illustrator en dichter. Als kunstenaar heeft hij een internationale reputatie opgebouwd. Hij nam deel aan de biënnales van Mento, Sao Paulo, Venetië, Seoul,.. Exposities heeft hij over heel de wereld gehad: Keulen, Hannover, Den Haag, Milaan, Luik, Eindhoven, San Diego, Brussel, Parijs, San Francisco, Los Angeles, Douai, Amsterdam,…en deze maand opnieuw in De Zwarte Panter.
JAN VANRIET
CLOSING TIME
De expositie Closing Time, die eerder te zien was in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen, brengt een mix van 160 werken uit de thematische reeksen van Jan Vanriet met evenveel werken uit de museumverzameling die inhoudelijk of stilistisch verwant zijn. De expositie loopt over 18 zalen en vormt een groots parcours in de collectie oude en moderne meesters van het museum. Vanriet als schilder, maar ook als curator: hij toetst zijn werk aan belangrijke stukken van de collectie en sluimerende parels uit de reserve. Deze symbiose vertelt een indrukwekkend hedendaags verhaal over het menselijk tekort.
